Vaak zijn burn-out symptomen moeilijk te herkennen omdat het begint met vage klachten waarvan je verwacht dat deze vanzelf over zullen gaan. Want ja, je voelt je wel eens oververmoeid. En okay, je hebt soms geen zin in je werk. Moet je dit dan als een naderende burn-out zien of niet? Omdat burn-out een groeiend probleem onder Nederlandse werknemers is, is het belangrijk om te weten wat je moet doen als burn-out op de loer ligt. Mindfulness-expert Marisa Garau biedt in dit artikel een handig stappenplan om burn-out op een gezonde manier te voorkomen.

Er is in de afgelopen twintig jaar veel onderzoek gedaan naar burn-out, en ik denk dat we inmiddels allemaal wel een beeld hebben van de bekende burn-out symptomen:

  • Je voelt je constant gehaast.
  • Je staat onder spanning.
  • Je hebt het idee dat alles te veel is.

Kortom: je voelt je overwerkt en wilt voor altijd in bed kruipen om te ontsnappen aan de voortdurende stress die door je lichaam raast. Maar terwijl we veel over burn-out weten en allemaal wel iemand kennen die het heeft of heeft gehad, kan burn-out toch ongemerkt je eigen leven binnensluipen.

Stoer
Ook ik kwam in een burn-out terecht zonder dat ik het had zien aankomen. Ik runde mijn eigen succesvolle reclamebureau in Amsterdam en vond dat ik heel stoer bezig was. En ja, ik verdiende goed geld en woonde op stand bij het Vondelpark. Maar ik leed ook aan een ernstige auto-immuunziekte en was regelmatig zo depressief dat ik psychotherapie moest volgen.

Mijn burn-out symptomen ontwikkelden zich maar liefst over een periode van twee jaar, en bleven dusdanig onder de radar van mijn bewustzijn, dat ik geen idee van de ernst van de situatie had:

  • Het drong niet tot me door dat ik elke ochtend met buikpijn opstond omdat ik bang was voor wat de dag me zou brengen.
  • Ik besefte niet dat ik elke weekend overwerkte omdat ik perfectionistisch was en mijn prestaties (in mijn ogen) nooit goed genoeg waren.
  • Ik kon niet zien dat ik gevangen zat in een spiraal van eindeloos ronddraaiende negatieve gedachten.

Persoonlijk
Omdat burn-out zeer persoonlijk is en niet alle burn-out symptomen zich keurig aan de standaard onderzoek grafieken houden, is het belangrijk dat je jezelf goed in de gaten houdt om op tijd in te kunnen grijpen als het mis dreigt te gaan. Mindfulness kan daarbij goed helpen. Want met mindfulness kom je op een diep niveau in contact met je ware ik. Daarbij maakt mindfulness je bewust van je denken en doen, waardoor je verontrustende signalen snel kunt onderkennen.

Vermoed je dat je je richting een burn-out glijdt, houd je de komende weken dan eens aan de volgende aanpak en kijk wat dat met je doet.

Fase 1: Onderken je situatie
Als je op dit moment last hebt van lusteloosheid, piekeren, hartkloppingen, hoofdpijn, vermoeidheid of slapeloosheid, dan is het verstandig om eens goed bij jezelf naar binnen te kijken. Wacht niet tot dit soort burn-out symptomen je volledig gaan overheersen, maar onderken dat dit in je leven speelt.

  • Voel je stress? Okay, dat is dan zo.
  • Voel je paniek? Prima, laat het er maar zijn.
  • Voel je woede? Geef het ruimte.

In deze fase hoef je nog niets te ondernemen. Eenvoudigweg onderkennen wat er gaande is, is voldoende. Deze stap is essentieel, want pas als je je klachten aan jezelf toegeeft kun je later echt gaan ingrijpen.

Fase 2: Neem regelmatig een break
Natuurlijk ben je de hele dag druk, heb je een miljoen verantwoordelijkheden en stopt de wereld geheid met draaien als jij even pauze neemt. Wees toch moedig en check regelmatig even uit. Zet al je apparaten op silent, zit stil op een stoel en adem een paar minuten rustig in en uit. Probeer in te tunen op je lichaam (en alles wat er zich daarbinnen afspeelt) door het oprecht aandacht te geven. Luister als je lichaam aangeeft dat het uitgeput is.

Fase 3: Kijk nu dieper naar binnen
Als je je korte mindfulness-breaks regelmatig inzet (een paar keer per dag, gewoon zoals het je uitkomt) zul je ook een bepaald soort gedachten in je veld van bewustzijn gaan opmerken.

Gedachten als:

  • Als ik niet overal controle op houd, loopt het slecht met me af.
  • Of: Ik mag geen fouten maken, want dan is het met me gedaan.
  • Of: Ik ben niets waard, dus ik moet hard werken om waardering te verdienen.

Als je dit soort gedachten zo op papier ziet, lijkt het haast lachwekkend… ik weet het! Maar de harde werkelijkheid is dat je brein wired is om precies dit soort belachelijke gedachten te produceren en je zelfvertrouwen elke dag opnieuw aan te tasten. Je bent je er alleen niet van bewust.

Fase 4: Grijp de macht terug
In deze fase word je je langzaam maar zeker bewust van alle negatieve gedachten die in je hoofd rondwaren. Door een heldere lichtbundel op deze gedachten te schijnen, kun je zien dat ze je niet dienen… maar je slechts dwarszitten en zo je gezondheid en levensvreugde aantasten. Dit geeft je de macht om zelf te bepalen of je mee wilt blijven gaan in dit soort gedachten… of dat je deze bewust wilt loslaten.

Het ego verleidt ons om eindeloos op negatieve veronderstellingen te kauwen, omdat het doet voorkomen dat we ons uit onze issues en frustraties kunnen denken. Maar dit is een illusie. Het loslaten van negatieve en verouderde veronderstellingen kun je alleen bereiken door je denken op inspirerende ideeën te richten. Op deze manier steek je geen energie meer in negatieve gedachten, zodat deze vanzelf uitdoven.

Nooit meer overwerkt
Dankzij mindfulness konden mijn burn-out symptomen als sneeuw voor de zon verdwijnen, en ik ben sindsdien nooit meer depressief of overwerkt geraakt. Integendeel: ik heb veranderingen doorgevoerd die mijn vroegere, gestreste ik niet voor mogelijk had kunnen houden. Ik heb mindfulness-bestsellers geschreven, ik ben naar Nieuw-Zeeland verhuisd en ik help mensen die, net als ik toen, voortdurend onder druk staan en weer willen genieten van hun leven.

Een laatste overweging
Wij hebben allemaal macht over ons denken en functioneren… alleen wordt dat ons niet op school geleerd en dus beseffen we het niet. Mindfulness biedt ons gelukkig de mogelijkheid om dit in te zien. Zo kunnen we ons ontworstelen aan de wurggreep van negatieve gedachten, vrede vinden met wie we werkelijk zijn, en onze goede eigenschappen tot bloei laten komen. Gun jezelf het beste, en verrijk je leven vandaag nog met de power van mindfulness.

Meer lezen? Je vindt meer inspiratie en praktisch advies in mijn uitgebreide artikel over burn-out symptomen.
Bijdrage: Marisa Garau
Vorig artikelZelfgemaakte rijstmelk
Volgend artikelVegan make-up