Natuurlijk: we voelen ons allemaal wel eens chagrijnig. Maar als het een gewoonte wordt, en je merkt dat je gezinsleden en vrienden zich snel uit de voeten maken wanneer je weer zo’n bui hebt, is het tijd om serieus in te grijpen. Mindfulness-expert Marisa Garau gaat in dit artikel in op de oorzaken van chagrijnig zijn en biedt je een paar praktische tips om dat chagrijnige gevoel snel de baas te worden.

Negatieve impact
Laten we eerlijk zijn: regelmatig chagrijnig zijn is niet echt een aantrekkelijke eigenschap, en niet veel mensen in je omgeving zullen er geduld mee hebben — zeker niet als het vaak voorkomt. Het is dan ook verstandig om in te zien dat je chagrijn een negatieve impact op je leven heeft, zodat je met nuchtere ogen naar de oorzaken van je negatieve buien kunt kijken en deze nare eigenschap kunt afleren. Hoe komt het eigenlijk dat je regelmatig overvallen wordt door een chagrijnige bui?

Hormonen
We zijn allemaal geconditioneerd om te denken dat een chagrijnige bui onze eigen schuld is. En zo geef je jezelf er al snel van langs als je weer eens super-geïrriteerd bent. Maar soms ligt de oorzaak op fysiologisch vlak, en kun je domweg niets doen aan je chagrijnige buien. Laat je bloed testen wanneer je je vaak down en onhebbelijk voelt, want het kan zijn dat je last hebt van hormoonschommelingen of zelfs van een schildklierziekte.

Onrustig slapen
Een chronisch gebrek aan slaap put je enorm uit en tast je dagelijks functioneren ernstig aan. Je komt maar niet in slaap en ligt te woelen totdat je uiteindelijk uitgeput wegzakt in een onrustige slaap — vlak voordat de dag begint. Als de wekker gaat word je gebroken wakker, nee! Niet zo vreemd dat je overdag niet te genieten bent 🙂

Een praatgraag ego
Een derde oorzaak van chagrijnig zijn is dat praatgrage ego wat je, geheel ongevraagd, de hele dag op negativiteit en bedreigingen wijst. Feitelijk is er niets mis met dit mechanisme, omdat het ons beschermt tegen gevaar. Maar als jij (als eigenaar van je ego) geen paal en perk stelt aan de constante stroom waarschuwingen van het ego, is er maar één uitkomst: dat het je cynisch, chagrijnig en down maakt.

Ont-chagrijnen doe je gewoon zelf
Lijd je onder chagrijnige buien die je steeds vaker het leven zuur maken, dan is er een makkelijke oplossing om snel ontspanning en innerlijk geluk te vinden: mindfulness. Voor mindfulness heb je geen ingewikkelde apps, intensieve persoonlijke begeleiding of diepgravende psycho-analyse nodig. Je kunt het gewoon zelf.

Mijn mindfulness-stappenplan om chagrijnig zijn af te leren
Er zijn drie eenvoudige mindfulness-principes die je zullen helpen om je chagrijn binnen de perken te houden:

1: Accepteren
Voel je een chagrijnige bui opkomen, dan wil je dat instinctief onderdrukken. Maar wegdrukken of ontkennen maakt dat gevoel alleen maar intenser. Het is verstandiger om te accepteren dat je chagrijnig bent. Geef het maar gewoon de ruimte, het is er namelijk toch al. Als je gevoelens accepteert zoals ze zijn, geef je deze de kans om snel op te lossen.

2: Afleiden
Zelfs met acceptatie kan er een donkere wolk in je achterhoofd blijven hangen. Wat je dan kunt doen, is je denken bewust een taak geven die afleiding biedt. Kies geen taak die je op de automatische piloot kunt uitvoeren, want dan geef je je denken juist de kans om lekker verder te piekeren en chagrijnen. Geef jezelf daarentegen een opdracht waar je je denk-power voor nodig hebt. Dus schrijf dat rapport dat deze week af moet, duik in de boekhouding, maak die lastige kruiswoordpuzzel af, of ga verder met die uitdagende codeer-klus.

3: Afleren
Heb je de twee eerste stappen aardig onder de knie, dan kun je door met stap 3. Deze stap is het moeilijkst, want nu ga je het chagrijnig zijn voorkomen. Voel je een chagrijnige bui opkomen, dan spreek je jezelf streng toe. Zeg tegen je denken: ‘Nee, we gaan niet weer lopen chagrijnen en piekeren. Ik ben daar klaar mee. Ik ga nu iets nuttigs doen.’ Vervolgens kies je een taak waar je je echt op moet concentreren.

Pieker-denken
Met mindfulness grijp je de macht over je eigen denken terug. In plaats van willoos in allerlei pieker-sessie mee te gaan en je daardoor down, boos, bang of chagrijnig te voelen, ga je bewust niet langer mee in de inhoud van je gedachten. Je creëert een gezonde afstand van je denken, en observeert dat het pieker-denken slechts pieker-denken is: de favoriete hobby van onze hersenen.

Kookwekker
Stel paal en perk aan het pieker-denken: geef jezelf bijvoorbeeld vijf minuten om boos, bang of geïrriteerd te zijn over een bepaalde gebeurtenis. In deze vijf minuten mag je knarsetanden, kwaad rondstampen, dreigend je vuist schudden, en je vijanden bitter uitlachen. Daarna, als de kookwekker gaat, stap je bewust uit dit gedrag en zeg je tegen je brein: ‘Okay, ik heb al je klachten aangehoord en doorvoeld, maar je tijd is op. Ik ga nu iets nuttigs doen voor jezelf of voor een ander’. Realiseer je dat piekeren je frustraties of problemen niet kan oplossen, alhoewel het ego dat altijd wel belooft. Dus houd de pieker-tijd beperkt. Op deze manier zul je merken dat je steeds minder vaak chagrijnig bent, en je je steeds opgewekter zult voelen.

Meer lezen? Je vindt meer inspiratie en praktisch advies in mijn uitgebreide artikel over chagrijnig zijn.
Bijdrage: Marisa Garau
Vorig artikelNieuwe training helpt preventiewerkers kinderen en hun ouders met psychische problemen of verslaving ondersteunen
Volgend artikelZorg Instituut Nederland (ZIN) geeft positief advies voor vergoeding van de Oncotype DX Breast Recurrence Score® test