Ik was thuis de jongste, (1955) woonde aan de rivier de Bergse Maas en leerde van broers en vrienden uit het dorp Hank (NB) zwemmen. Geen diploma, gewoon de schoolslag! We sprongen in onze onbevangenheid en lompheid van de Keizersveerse brug af en we lieten ons in de stroomversnellingen die de pijlers van de brug maakte mee naar beneden trekken.

We draaiden letterlijk meters mee naar beneden en onderaan de kolk kon je er gewoon weer uit en kwam je weer naar boven. Levensgevaarlijk en nu erop terugkijkend vergde deze gevaarlijke sprongen heel veel tegenwoordigheid van geest, want instinctief roept je hele lijf erom dat je je eruit vecht; maar hoe harder je vecht, des te belabberder werd je situatie.

En dat dit heel gevaarlijk was realiseerde ik me pas jaren later, toen er iemand met de kano in de buurt van de pijler kwam en uit de kano viel en mee naar beneden getrokken werd. Hij verdronk op jeugdige leeftijd. Hetzelfde principe gaat op voor moeilijke gevoelens: hoe meer we daarmee worstelen, des te meer problemen creëren we voor onszelf. Hoe zou dat komen?

Wel, nu komen we bij een relatief nieuwe therapie, ACT en deze therapievorm gaat ervan uit dat problemen hebben iets menselijks is. Het betekent letterlijk: Acceptance and Commitment Therapie.

Probeer je voor te stellen dat er ergens in een achterafhoekje van je geest een knop zit die we de vechtstand schakelaar noemen. Als de schakelaar aanstaat, gaan we vechten tegen iedere fysieke of emotionele pijn die op ons pad komt. Wat voor ongemak het ook is dat we ervaren, we zien het als een probleem en spannen ons hevig in om ervan af te komen of het te vermijden.

Stel dat de emotie die opkomt angst is. Als de vechtstand schakelaar aanstaat, is dat gevoel volkomen onacceptabel. Het resultaat kan dan zijn: boosheid over de angst (hoe durven ze het te maken dat ik me zo voel) of angst voor de angst (dit kan niet goed voor me zijn; ik vraag me af wat dit met mij doet) of een schuldgevoel over de angst (ik moet me niet in zo’n toestand laten brengen, ik gedraag me als een kind) of misschien wel een mix van al deze gevoelens tegelijk.

Al deze secundaire gevoelens hebben met elkaar gemeen dat ze onplezierig en onbruikbaar zijn en vreten aan onze energie en vitaliteit. En ook daarover kunnen we boos of gedeprimeerd worden. Lees je de vicieuze cirkel?

Probeer je nu voor te stellen dat de vechtstand schakelaar uitstaat. Welke emotie het ook is die opkomt, hoe onplezierig ook, we gaan er niet mee in gevecht. Mocht er angst opkomen, dan is dat geen probleem. Natuurlijk is het onplezierig en vinden we het niet leuk, maar zo erg is het nou ook weer niet. Wanneer de vechtstand schakelaar uitstaat, kan ons angstniveau stijgen en dalen, afhankelijk van de situatie waarin we ons bevinden.

Soms zal het niveau hoog zijn, soms laag en soms zal er helemaal geen sprake zijn van angst. Ik noem dat schoon ongemak. Schoon ongemak is onvermijdelijk. We krijgen er in het leven allemaal op de een of ander manier mee te maken in ons leven. Maar zodra we ertegen beginnen te vechten, neemt het ongemak snel toe. En al dat extra leed noem ik vuil ongemak.

De vechtstand is een emotionele versterker, zet de schakelaar aan en je kunt boos zijn over je angst, angstig over je boosheid, depressief over je depressie of je schuldig voelen over je schuldgevoel. Maar dat is niet alles. Wanneer de vechtstand schakelaar aanstaat, zijn we totaal niet bereid de aanwezigheid van deze ongemakkelijke gevoelens te accepteren. We zijn er dan niet alleen door van streek, maar trekken ook alles uit de kast om die gevoelens te vermijden of om ervan af te komen.

Voor sommige mensen houdt dit in dat ze hun heil zoeken in drugs, roken, alcohol, gokken, eten. Anderen zetten de t.v. aan, duiken op internet, met andere woorden ze creëren veel vuil ongemak. Staat de vechtstand schakelaar uit dan: kunnen de emoties vrij stromen, verspillen we geen energie aan vechten tegen of het vermijden van emoties, creëren we niet al dat vuile ongemak. Spring in de rivier van het leven en laat je zakken, totdat je er vanzelf kunt uitstappen en weer naar boven kunt komen! En opnieuw beginnen! Net zoals ons hoofd maar 1/7 van ons lichaam uitmaakt. Het is goed toeven in het lichaamsbewustzijn en het is zoveel wijzer dan je kunt bedenken!

Wil je méér weten over ACT?
Er zijn hier veel boeken over geschreven, maar een tip is het boek van Russ Harris, de valstrik van het geluk. www.bsl.nl

Bijdrage: Piet van der Pluijm, Yoga- ontspanningsdocent- coach
Vorig artikelZelfhelend vermogen – deel 1
Volgend artikelCranberrysap