Resistentie tegen antibiotica eist jaarlijks 35 duizend levens in Europa. Na COVID-19 moeten we onze energie richten op een andere grote bedreiging van de volksgezondheid: de ‘stille pandemie’, oftewel groeiende antibioticaresistentie. De behoefte aan nieuwe antibiotica is groot. De Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen (VIG) roept de Nederlandse overheid op om voor 2030 samen met onderzoekers en bedrijven minstens één effectief antibioticum te ontwikkelen. En hiervoor een onderzoeksprogramma op te zetten.

Topniveau

In 2020 is het AMR Action Fund opgericht, met 1 miljard dollar steun van de wereldwijde geneesmiddelensector. Het doel is om in 2030 twee tot vier nieuwe antibiotica op de markt te brengen. Nederland heeft alles in huis om er hiervan één voor haar rekening te nemen. Bedrijven en wetenschap zijn in ons land van topniveau, en de wil om gezamenlijk aan de slag te werken is groot. Dat er in ons land veel mogelijk is, blijkt onder meer uit de ontwikkeling van het Leidse coronavaccin van Janssen.

AMR Fund

De overheid kan een belangrijk aanjager zijn van de ambitie om één nieuw, Nederlands antibioticum te ontwikkelen. Denk daarbij vooral aan het opzetten van een publiek-privaat onderzoeksconsortium. Belangrijkste doel van dit consortium is de vroege ontwikkeling van een aantal kandidaat-antibiotica. Vervolgfinanciering kan vervolgens komen vanuit het AMR Fund.

Hoge nood

Hoe hard het nodig is om dit onderwerp aan te pakken, blijkt uit een nieuw rapport van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC). Het aantal doden door antibioticaresistentie kost jaarlijks al zo’n 35.000 Europeanen het leven. Wetenschappers vrezen dat er door explosieve groei in 2050 jaarlijks wereldwijd meer mensen sterven aan antibioticaresistente bacteriën dan nu aan kanker.

Op de plank

Bedrijfsmatig is het veel moeilijker om in antibiotica te investeren dan in kanker. De meeste blijven namelijk jarenlang op de plank liggen, omdat ze – gelukkig – nog niet nodig zijn. Diverse bedrijven zijn hieraan al failliet gegaan. De onzekerheid over het terugverdienen van investeringen is er mede debet aan dat slechts 18 procent van de momenteel gebruikte antibiotica in deze eeuw is ontwikkeld. Dat is een veel lager percentage bij kanker. Het is veel te weinig, omdat micro-organismen op termijn resistent worden tegen antibiotica en oudere antibiotica daardoor niet meer goed werken.

Bijdrage: Peter Bertens, Manager Innovatie en Life Science en Health, Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen
Vorig artikel‘Slecht slapen is de moeder van alle gezondheidsproblemen’
Volgend artikel‘Ook bij medicijnen belangrijk om los te komen van China’