We zijn wellicht nog afhankelijker van Chinese producten dan van Russisch gas. Het CBS onderstreepte dit maandag nog eens. Hoeveel wake up calls hebben we nodig voordat we meer productie in eigen hand nemen, bijvoorbeeld bij medicijnen? De Tweede Kamer heeft volgende week een uitgelezen kans om hierop bij te sturen, tijdens de begrotingsbehandeling van EZK.

Gezondheid en economie

Nederland telt een aantal fabrieken die essentiële geneesmiddelen produceren, bijvoorbeeld in Leiden, Oss en Hoofddorp. De afgelopen jaren zijn er al honderden miljoenen geïnvesteerd in fabrieken voor nieuwe vaccins, geneesmiddelen en gen- en celtherapieën. Nederland fungeert ook als toegangspoort voor Europa. Dat alles is niet alleen goed voor onze gezondheid, maar ook voor onze economie. We verdienen per saldo 15 miljard euro per jaar aan productie en transport van medicijnen. Hiermee bekleden we een vierde plaats in Europa, na Ierland, Zwitserland en Duitsland.

Kansen

Maar er liggen nog meer kansen voor het grijpen. Ten eerste zou het goed zijn als we een nationaal centrum geneesmiddelproductie oprichten. Daarin kunnen publieke en private partijen samen knelpunten identificeren en oplossen, en richting geven aan het beleid van de Nederlandse overheid.

Het tweede actiepunt gaat over het verduurzamen van onze productie. Moderne fabrieken in ons land, zoals die van Janssen in Leiden en Kite in Hoofddorp, draaien binnenkort volledig op groene energie. Zware chemicaliën spelen daarbij nauwelijks nog een rol. Dit is perfect in lijn met de verduurzaming die de Nederlandse geneesmiddelensector aan het invullen is. Participatie in de Europese IPCEI-regeling kan de financiering van die vergroening eenvoudiger maken. Maar daarvoor is het wel nodig dat het IPCEI-budget wordt uitgebreid. De minister van EZK kan daar op aandringen.

Kwetsbaar

Geen enkel land ter wereld heeft zoveel grondstoffen voor medicijnen als China. En circa 80 procent van de wereldproductie van medicijnen komt uit China en India. Dat maakt ons kwetsbaar. In 2020, kort na het uitbreken van de coronacrisis, zetten lockdowns en handelsbeperkingen de import van medicijnen uit het Verre Oosten onder druk. In Europa gingen veel stemmen op om productie van onder meer medicijnen terug te halen uit de lagelonenlanden.

Gepolariseerd

Inmiddels zijn we ruim twee jaar verder. De verhoudingen tussen China en westerse landen zijn gepolariseerd, wat niet bepaald geruststellend is voor patiënten die afhankelijk zijn van medicijnen voor hun welzijn. En soms zelfs voor hun leven.

Bijdrage: Gerard Schouw, Directeur, Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen
Vorig artikel‘Overheid moet ontwikkeling van antibiotica aanjagen’
Volgend artikelHoe je met het mindfulness-principe loslaten een fijner leven kunt creëeren