Wat zijn de gevolgen van de corona-crisis voor het gebruik van drugs, de drugsmarkt en de activiteiten van het Trimbos-instituut? We hebben samengevat wat we weten, wat we doen, wat we gaan onderzoeken en waar we proberen beter zicht op te krijgen.

Het Trimbos-instituut verzamelt wetenschappelijke kennis over en doet onderzoek naar de drugsmarkt, gebruik van drugs voor beleidsmakers, professionals, algemeen publiek en mensen die drugs gebruiken. Ook onder de ontstane omstandigheden door het Covid-19 virus proberen wij onze activiteiten zo goed mogelijk voort te zetten en onszelf aan te passen aan de nieuwe situatie. Hieronder een eerste overzicht van uitgezette of aangepaste acties voor onze verschillende doelgroepen.

Zorg voor gebruikers en naasten
Voor mensen drugs gebruiken en daar vragen over hebben, is de drugsinfolijn tijdens kantooruren bereikbaar via 0900-1995 (10 ct/min). Via drugsinfo.nl is het ook mogelijk tussen 13 en 17 uur te chatten met medewerkers van de (gesloten) instellingen voor verslavingszorg. Het aantal chatmedewerkers is uitgebreid. De infolijn, drugsinfo.nl en de chat zijn ook bedoeld voor naasten van mensen die drugs gebruiken. Bijvoorbeeld omdat ze vragen hebben over drugsgebruik door de veranderde thuissituatie. Ook professionals kunnen met hun vragen bij drugsinfo.nl en de infolijn terecht.

Het ministerie van VWS brengt in kaart welke gevolgen de coronamaatregelen hebben voor de verslavingszorg. In het kader van het Harm Reduction Netwerk proberen we een beeld te krijgen van welke corona-gerelateerde maatregelen er zijn genomen die in harm reduction voorzieningen in Nederland, met name in gebruiksruimtes, de methadon- en heroïneverstrekking en inloopcentra. Ook willen we zicht krijgen op de mogelijke gevolgen hiervan voor de doelgroep, en met name voor de groepen gebruikers van drugs die extra kwetsbaar zijn en juist extra zorg nodig hebben.

Veranderingen drugsmarkt
De internationale handel, het vliegverkeer en een groot deel van het openbare leven liggen stil. Dit kan gevolgen hebben voor de beschikbaarheid, aanvoer en productie van drugs en gebruikspatronen.

Alle testlocaties van het Drugs Informatie en Monitoring Systeem (DIMS) zijn gesloten. Via het DIMS houden we normaal gesproken zicht op de drugsmarkt, door middel van wat gebruikers aanleveren. Indien er extra riskante of vervuilde drugs in omloop zijn, wordt dit snel en efficiënt gecommuniceerd. Omdat de instellingen voor verslavingszorg – waar normaal gesproken de testservices een onderdeel van zijn – nu de gebouwen gesloten hebben, kunnen er dus geen drugs worden ingeleverd en getest. Wel zijn de meeste testservices en ook het DIMS telefonisch bereikbaar voor gebruikers. Uiteraard blijven we alert en in contact met alle instanties, politie en andere relevante partijen om de markt toch zo goed mogelijk te blijven monitoren in deze uitzonderlijke situatie.

Via een korte poll die we via de social media kanalen voor mensen die alcohol en drugs gebruiken zullen uitzetten, zullen we proberen toch enig zicht te krijgen op mogelijke veranderde gebruikspatronen.

De start van het Groot Uitgaans Onderzoek 2020 stond gepland voor begin april maar is uitgesteld.

Gebruik van drugs extra risicovol
Het zijn onzekere tijden met voor velen behoorlijk wat extra spanning en stress door de situatie. Juist dan kan er extra behoefte zijn aan een middel dat helpt om te ontspannen of even aan de werkelijkheid te ontsnappen. Drugsgebruik is nooit zonder risico, maar in deze situatie zijn de risico’s nog groter.

Juist omdat mensen zelf vaak al wat meer gespannen zijn een minder lekker in hun vel zitten is het risico op klachten na gebruik groter. Bovendien verlaagt het gebruik van drugs de weerstand, wat mensen vatbaarder maakt voor ziekte, en dus ook het corona virus. Ook is de druk op de gezondheidszorg en iedereen die werkt in ziekenhuizen enorm groot.

Vandaar de oproep aan een ieder om de druk op de gezondheidszorg zo veel mogelijk te beperken en zelf zo weinig mogelijk onnodige risico’s te nemen. Het uitstellen, minderen of nog voorzichtiger doseren van drugsgebruik is daar een voorbeeld van.

Op de site van Drugsenuitgaan.nl is een pagina aangemaakt over het gebruik van drugs in corona-tijd.

Meer over dit thema
Monitoring drugsmarkten en -incidenten

Meer informatie
Neem dan contact op met Marjan Heuving en/of Laila Zaghdoudi van het Trimbos-Instituut.