De herfst is officieel begonnen en dat is te merken. De afgelopen weken was het ronduit slecht weer met dalende temperaturen, veel regen en wind. De ‘R’ is daarmee ook weer in de maand en dat betekent dat er allerlei virussen rondwaren. Deze periode staat er dan ook om bekend dat griep en verkoudheid op de loer liggen. In combinatie met meer binnen zijn en een druk leven, vormt dit een aanslag op je immuunsysteem.

Om deze periode zonder verkoudheden door te komen, is het zaak je immuunsysteem zo goed mogelijk te laten functioneren en sterk te houden.

Dit kan op verschillende manieren. Natuurlijk is het belangrijk om gezond te eten, voldoende te slapen en te bewegen. Maar er is nog iets anders wat je voor een sterk immuunsysteem kunt doen. Namelijk het beoefenen van compassie.

Wat is compassie?

De Dalai Lama definieerde compassie als het natuurlijke vermogen om je betrokken te voelen bij pijn en lijden, met de wens om deze pijn en dit lijden in jezelf en anderen te verlichten en daarin verantwoordelijkheid te nemen. Compassie is liefdevolle vriendelijkheid en kun je zien als een voorwaarde voor zowel een gezonde relatie met jezelf als voor een gezonde relatie met anderen. Compassie bevat dus twee elementen: compassie voor de ander en compassie voor jezelf. Compassie voor jezelf wordt ook wel zelfcompassie genoemd. Compassie begint namelijk bij jezelf.

Je eigen beste vriend(in) zijn

Zelfcompassie is heel eenvoudig gezegd, je eigen beste vriend(in) zijn door zo goed mogelijk voor jezelf te zorgen, bewust te zijn van je grenzen en je grenzen te bewaken. Zo blijf jij in balans en alleen dan kun je er ook zijn voor anderen. In de beste vriend[in] zijn voor jezelf zit voor veel mensen een uitdaging. Vaak zijn we milder voor onze dierbaren dan voor onszelf. De lat leggen we voor onszelf vaak veel hoger dan voor onze dierbaren. Bedenk maar eens hoe vaak je tegen een dierbare zegt dat het niet perfect hoeft te zijn of dat het goed is om rustig aan te doen. En bedenk dan ook hoe vaak je dat tegen jezelf zegt.

Nuchter

Compassie is niet medelijden hebben of zwelgen in ongemak. Het is het ongemak en de pijn laten zijn wat het is, zonder het weg te poetsen, te vermijden of groter te maken. Je daarbij ook realiseren dat het op dit moment zo is, dat het bij het leven hoort en dat andere mensen waarschijnlijk vergelijkbare ervaringen hebben. Heel nuchter en met beide benen op de grond dus.

Voordelen van zelfcompassie

Zelfcompassie heeft veel voordelen en heeft positieve effecten op lichaam en geest. Zo ervaren mensen die een hoge mate van zelfcompassie hebben, hun leven als meer bevredigend en ervaren ze minder angst en depressie. Zelfcompassie heeft ook positieve invloed op je immuunsysteem. Hoe dit werkt, is relatief eenvoudig. De lat hoog leggen en op je tenen lopen, zorgen voor stress. Van stress is bekend dat het je immuunsysteem onderdrukt. Vooral als het gaat om langdurige stress, kan het schadelijk zijn. Door aardiger te zijn voor jezelf, zorg je er allereerst voor dat je stressniveau minder hoog wordt en dat de stress minder lang aanhoudt. Uit wetenschappelijk onderzoeken blijkt ook dat mensen die een hoge mate van zelfcompassie hebben, een beter immuunsysteem hebben dan mensen die niet zo compassievol met zichzelf omgaan. Alle reden dus om komende tijd wat liever te zijn voor jezelf.

Maar hoe doe je dat dan?

In 3 stappen naar zelfcompassie

  1. Om te beginnen, kun je je bewust worden van hoe je jezelf toespreekt. Wat zeg je bijvoorbeeld tegen jezelf als je het druk hebt, iets doet wat je eigenlijk niet wilt of een fout maakt. Schrijf deze gedachte of uitspraak op en beoordeel hoe aardig je nu voor jezelf bent. Geef deze gedachte of uitspraak een cijfer op een schaal van 1-10, waarbij 10 het meest aardig is. Bijvoorbeeld, je wordt gevraagd voor een project op je werk waar je eigenlijk geen tijd voor hebt en je gedachten zijn ‘dit moet ik er toch gewoon bij kunnen doen’. Ik ben zwak als ik nee zeg’. Deze gedachten geef je een score 5.
  2. Vervolgens zet je er een aardigere gedachte tegenover. Dat kan het tegenovergestelde zijn, maar bijvoorbeeld ook een gedachte die iets aardiger is om de stap niet te groot te maken. Het kan helpen om de situatie vanuit het perspectief van een goede vriend(in) te bekijken. Bijvoorbeeld: ‘ik mag nee zeggen’; ‘ ik kan niet alles doen’, ‘ik doe liever iets goed en als ik dit project erbij doe, gaat het ten koste van de kwaliteit’. Geef ook deze gedachten een cijfer. Een cijfer is handig om te zien in hoeverre een gedachte nu echt aardiger is.
  3. De laatste stap is bewust worden van het effect van aardigere gedachten op jou. Fysiek kan het bijvoorbeeld minder spanning geven, mentaal kun je je kalmer voelen en je kunt meer ruimte ervaren.

Deze oefening kun je op alle mogelijke situaties toepassen. Mogelijk voelt het in eerste instantie wat onwennig. Dat hoort erbij, omdat het iets nieuws is en deze manier van jezelf toespreken is je (nog) niet eigen. Oefening baart kunst! Blijf de aardigere gedachten herhalen. Het duurt namelijk even voordat deze gedachten beklijven. De positieve effecten heb je echter al wel direct.

Jij wordt niet meer ziek dit najaar!

Bijdrage: Angela Koolmees.
Angela is psycholoog, mindfulness en compassietrainer. Haar expertise en ervaring liggen op het vlak van leiderschap, zingeving, verlies en rouw, waarbij ze veel ervaring heeft met reorganisatieprocessen en het verlies van werk.