Het is weer bijna het einde van het jaar met alles wat daarbij hoort. De lichtjes in de bomen, de kerstborrels en het kopen van kerstcadeaus. Maar ook de eindejaar lijstjes van de Top2000, het kantoorjargon van het jaar tot het meest memorabele moment van 2019. Op alle vlakken is het nu ook tijd om het afgelopen jaar de revue te laten passeren. Daarmee ook hoe het jaar voor jezelf is geweest. Wat heb je meegemaakt, gedaan, beleefd, afscheid van genomen, etc.?

Hoe is het met de voornemens?
Met het terugblikken op het afgelopen jaar en evalueren hoe het voor je geweest is, komt ook terugdenken aan de voornemens die je misschien aan het begin van het jaar hebt gemaakt en hoe je die al dan niet hebt kunnen realiseren. Misschien is het teleurstellend om te concluderen dat het (weer) niet is gelukt om die flitsende carrière te maken, voor jezelf te beginnen of om gezonder te leven. Zo gaat dat namelijk met voornemens. Er is becijferd dat maar liefst 75% van de gemaakte voornemens niet gerealiseerd wordt.

Klagen over wat er niet gelukt is
Een manier om hiermee om te gaan, is klagen over wat er niet gelukt is dit jaar. Daarmee leg je de focus op wat er niet is of op wat er mist. Naast dat dit over het algemeen niet bijdraagt aan een goed gevoel, laat onderzoek ook zien dat dit heel ongezond is. Klagen maakt je negatiever en dit zorgt ervoor dat je brein andere verbindingen maakt die vooral gericht zijn op negativiteit. Door veel te klagen, train je je brein hier namelijk in. Negativiteit geeft een verhoogd cortisol gehalte, wat een negatief effect heeft op onder anderen slaap, geheugen en weerstand. Ook heeft klagen een negatief effect op de hippocampus. Van veel negativiteit blijkt deze zelfs te krimpen. Niet alleen zelf klagen, ook het omgaan met negatieve mensen geeft stress. Alle redenen dus om het anders te doen en klagen zoveel mogelijk uit je leven te bannen!

Je glas vullen door je mindset
Er is ook een andere insteek. Namelijk de insteek van kijken naar wat er wél is. Het is het tegenovergestelde van klagen, ofwel het leven bekijken door de lens dat het glas niet halfleeg, maar halfvol is. Het is denken in mogelijkheden en het besef dat verandering gepaard gaat met ups en downs en dat dat simpelweg bij het leven hoort. Door af en toe downs te ervaren, zie je ook de ups beter. Een dergelijke kijk met de focus op het proces, in plaats van op de uitkomst alleen, wordt ook ‘growth mindset’ of groei mindset genoemd. Mensen met een growth mindset geloven dat vaardigheden ontwikkeld kunnen worden en niet vastliggen. Zij geloven in groei en verandering en dat je juist leert van fouten. Een voorbeeld van een growth mindset uitspraak is van Pippi Langkous: ’Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan’. Het tegenovergestelde zijn mensen met een ‘fixed mindset’ of vaste mindset, die juist wel geloven dat ontwikkeling niet mogelijk is en dat fouten maken betekent dat je het nooit zal kunnen. Een voorbeeld daarvan zijn uitspraken als: ‘Zo ben ik nu eenmaal’. ‘Op mijn leeftijd kan ik niet meer studeren/van baan veranderen/op reis gaan/veranderen/…’. Met dergelijke gedachten/uitspraken kun je jezelf volledig vastzetten.

Optimistische blik
Carol Dweck is hoogleraar psychologie op de Stanford Universiteit en zij heeft met haar onderzoeken aangetoond dat mensen met een growth mindset meer levensgeluk, zelfvertrouwen en betere relaties hebben dan mensen met een fixed mindset. Ook ander onderzoek onderschrijft haar bevindingen. Volgens onderzoek van Lilian Jans-Beken ‘lijkt het hanteren van een optimistische blik een bijdrage te leveren aan een goede mentale gezondheid’. Een optimistische kijk zou zelf je leven kunnen verlengen.

Een fijner leven met dankbaarheid
Een emotie die in grote mate bijdraagt aan het vergroten van een optimistische blik, is dankbaarheid. Dankbaarheid kun je beoefenen en dat maakt je bewuster van de prettige en goede dingen in je leven. Door met regelmaat dankbaarheid te beoefenen, train je jezelf in een positievere kijk op het leven. Daardoor kun je weer meer dankbaarheid ervaren, met als resultaat een prettiger leven. Onderzoek naar dankbaarheid laat namelijk zien dat regelmatige beoefening van dankbaarheid samenhangt met meer levensgeluk, betere fysieke en mentale gezondheid en betere sociale relaties.

Hoe beoefen je dankbaarheid?
Het beoefenen van dankbaarheid, kun je doen door tien dingen op te noemen waar je dankbaar, blij of tevreden mee bent. Tien dingen lijkt misschien heel veel, maar bedenk maar eens hoeveel vingers en tenen je hebt en of dat niet iets is waar je blij mee kunt zijn. Of dat er in je huis water uit de kraan komt als jij dat wilt, of dat je vogels ziet buiten. De kunst is om ook het kleine te zien. Dan kom je vast aan meer dan tien dingen! Je kunt ze opschrijven, zodat je het kunt teruglezen op een dag dat je wat inspiratie nodig hebt om tot tien te komen. Deze oefening kun je zo vaak doen als je wilt. Hoe vaker je het doet, hoe meer dankbaarheid je zult voelen.

Voornemens dankbaar te zijn
Daarbij laat onderzoek ook zien dat dankbaarheid bijdraagt aan het beter volhouden van voornemens. Wellicht is het een mooie oefening in dankbaarheid: dankbaar zijn voor alles wat dit jaar gebracht heeft; voor wat geleerd, gelukt en gehaald is. Dankbaar voor jezelf met alles wat bij jou hoort. Dankbaarheid voor iedereen om ons heen, zowel privé als op het werk.

Dankjewel dat je dit artikel hebt gelezen.

Bijdrage: Angela Koolmees
Angela is psycholoog, mindfulness en compassietrainer. Haar expertise en ervaring liggen op het vlak van leiderschap, zingeving, verlies en rouw, waarbij ze veel ervaring heeft met reorganisatieprocessen en het verlies van werk.
Vorig artikelQuickscan werpt licht op kwetsbare jongvolwassenen met psychische problemen
Volgend artikelTips om van kerstmis te genieten zonder extra kilo’s