Beelddenkers zijn gevoelsmensen. Hun hele denkpatroon is doorspekt met gevoel en het afstemmen op gevoel. Gevoel van jezelf maar ook van de ander. Niet iedere beelddenker is even gevoelig voor de gevoelens van andere mensen of dieren, maar bij veel beelddenkers is het gevoel wel altijd een onderdeel van het denkproces. Taaldenkers kennen dit niet. Ook zij kunnen gevoelig zijn maar echt op gevoel denken en meevoelen met een ander gaat aan hen voorbij.

Wat is de invloed van gedachten op je gevoel?

Op het moment dat je je ineens realiseert dat je een belangrijke afspraak vergeten bent, schiet er een stoot adrenaline door je lijf, waardoor je ineens helemaal alert bent, kippenvel op je armen en je maag een salto maakt, het koude zweet breekt je uit en je hart gaat als een razende tekeer. Dit is een extreem voorbeeld van de sterke verbinding tussen je hoofd en je buik, je tweede brein zoals dat wel eens zo mooi genoemd wordt.

Gelukkig is deze reactie niet altijd zo extreem, dat zou ook niet goed zijn, maar er is wel degelijk een verbinding tussen je gedachten en je gevoel. Ik wil dat uitleggen aan de hand van het 5-G model. Ik heb dit model niet zelf bedacht maar kan het wel mooi verklaren via het hoog gevoelig denkproces van Drs. Esther Bergsma.

GebeurtenisGebeurtenis

Zodra er iets gebeurt ervaar jij dat als een nieuwe situatie. Je brein gaat gelijk op zoek naar een gebeurtenis in het verleden die vergelijkbaar was. In ieder geval zoals jij het in je geheugen hebt opgeslagen. De situatie hoeft niet helemaal gelijk te zijn en kan zijn dat je in dezelfde omgeving bent, in een soortgelijke setting of met dezelfde personen.

Gedachte

Deze gedachte brengt je terug naar de vorige keer dat je hier was. Wat gebeurde er toen, wat werd er gezegd? Voor taaldenkers zal dit niet altijd het geval zijn maar beelddenkers zullen dit zeker herkennen. Bij deze gedachte hoort alles: zien, horen, voelen, proeven en ruiken. Wie weet herken je het wel. Als je een bepaald liedje op de radio hoort, denk je weer terug aan die keer dat je… vul zelf maar in.

Gevoel

Deze gedachte brengt ook weer het gevoel naar boven dat jij hebt opgeslagen bij die herinnering. Of dat gevoel nu terecht was of niet, het is jouw herinnering en jouw gevoel bij die situatie. Dat gevoel kan dus voor een ander persoon voor de herinnering aan dezelfde situatie heel anders zijn. Het zal er ook aan liggen wat de setting nu is. Is de situatie identiek of is er misschien net een andere persoon aanwezig. Doordat herinneringen gemengd kunnen worden kan het gevoel dus ook gemengd worden. Daar komen dus de gemengde gevoelens vandaan. Niet alles is altijd eenduidig te verklaren en heeft meestal meerdere kanten dus ook meerdere gevoelens. Of het gevoel is niet bij de juiste context opgeslagen.

Gedrag

Het gevoel dat jij bij een bepaalde situatie krijgt, wordt dus gekleurd door je herinnering uit het verleden maar ook vermengt met het gevoel dat de huidige situatie oproept. Het uiteindelijke overheersende gevoel bepaald jouw gedrag als reactie op de gebeurtenis. Had jij al nare gevoelens en worden deze versterkt door de huidige situatie, dan zal je boos of verdrietig reageren. Had je een leuke herinnering en is het nu iets minder dan zal je gelaten reageren. De gedachte die je dus in je hoofd hebt, stuurt daarbij het gedrag dat je laat zien.

Gevolg

Jouw gedrag zorgt ervoor dat iemand anders ook weer reageert op de (vernieuwde) situatie, na jouw uitspraak of uitbarsting. Als jij boos reageert, kan de ander ook wel eens boos worden en je een mep verkopen of weglopen, reageer jij neutraal of opgetogen, dan zijn de gevolgen veel leuker en kun je misschien die zakendeal sluiten die jullie voor ogen hadden.

Negatieve spiraal

Dit proces kan zorgen voor een negatief en positief spiraal. Als je je gedachten laat zoals ze zijn en er is een nare situatie dan zal alles langzaam steeds erger worden. Een keer een boze bui kun je wel handelen, maar als iemand steeds negatief reageert ben je er zelf ook wel eens klaar mee en zal jouw gevoel bij de situatie ook steeds een beetje slechter worden. Zo help je elkaar steeds een beetje verder in het negatieve.

Hoe kom je daaruit?

We hebben gezien dat je gevoel beïnvloed wordt door je gedachten en dat herinneringen uit het verleden in je werkgeheugen met elkaar gemengd kunnen worden. Door dus actief met je gedachten te spelen kun je het gevoel dat je hebt bij een herinnering veranderen. Als je aan een herinnering denkt en je voelt alleen maar negativiteit, ga dan eens verder nadenken over deze herinnering. Was het echt allemaal wel zo slecht? Waren er helemaal geen lichtpuntjes? Dat ging toch wel goed? Door de positieve kanten van herinneringen aan te stippen, kun je jezelf weer de goede weg op helpen.

Positieve spiraal

Je zult merken dat als jij je gedachte positiever maakt, het gevoel bij deze gedachte ook positiever wordt. Je gedrag zal dat laten zien waardoor je hele omgeving vrolijker wordt. Door jouw positieve blik op de zaak gaat iedereen anders denken en langzaam maar zeker kom je in een positieve spiraal terecht. Of dat nu thuis in je gezin is, met je partner of op je werk met collega’s: overal waar mensen samen werken hebben ze invloed op elkaars gedrag en gevoel.

Je eigen kritische gedachten

Beelddenkers hebben een sterk aanwezig kritisch stemmetje dat je de hele dag door vertelt wat je beter had kunnen doen, wat anders had gemoeten en waar nog verbeterpuntjes zitten. Door al deze negatieve gedachten op te schrijven zie je aan het eind van de dag waar jij de hele dag onder gebukt gaat. s’-Avonds ga je eens rustig alleen, of met je partner, kritisch kijken waar al die negativiteit nou zo nodig voor was. Wat kunnen jullie verzinnen als tegenhanger voor die niet-helpende gedachten? Omdat je niet meer in de situatie zit is het gevoel weg of minder en kun je dus objectiever kijken of je wel terecht zo kritisch was op jezelf.

Gedachten omdraaien

Door bewust voor elke negatieve gedachte een positieve tegenhanger te geven en die op een kaartje te schrijven, of op de wc te hangen of aan de koelkast, kun je jezelf eraan herinneren dat je niet zo streng hoeft te zijn voor jezelf. En als je minder streng bent voor jezelf wordt je vrolijker want als je meer vrijheid hebt ben je blijer. Langzaam maar zeker kun je zo je depressiviteit de nek om draaien en vrolijker door het leven gaan, en ondertussen wordt je hele omgeving opgefleurd.

Kinderen

Beelddenkende kinderen hebben dit proces ook. Het probleem wat zij echter hebben is dat ze het gevoel nog niet kunnen omschrijven, ze weten niet precies wat ze voelen alleen dat ze iets voelen. Dan kan het dus zomaar gebeuren dat een kind in huilen uitbarst, alleen maar omdat het aan een situatie terugdenkt. En jij maar denken wat je verkeerd hebt gedaan. Heb je dus het idee dat jouw kind hooggevoelig is en een beelddenker probeer dan samen het gevoel te omschrijven.

Verschillende nuances in gevoel

Als je kind boos is dan is dat een overweldigend gevoel. Je kind zit helemaal in de emotie en kan daar niks mee. Jij ook niet op dat moment. Als je kind weer een beetje bedaard is kun je er wel samen over praten. Probeer te achterhalen wat de aanleiding was van de boosheid en probeer te benoemen of het kind geschrokken was of teleurgesteld of dat zijn grote rechtvaardigheidsgevoel opspeelde. Boos zijn mag maar het is wel fijn als je boos bent om de goede reden. Door woorden te geven aan de boosheid kun je uitleggen dat je er soms ook iets mee kan. Is je kindje teleurgesteld omdat het iets niet mag, een snoepje bijvoorbeeld, dan hoeft het daar geen groots drama van te maken. Het kan aangeven dat het wel graag een snoepje wil maar een driftbui past niet helemaal. Dat weet je kindje niet, het voelt zich tekortgedaan en is boos. Teleurstelling kun je wel een andere gedachte geven namelijk: straks na het eten mag ik wel een snoepje, of ik heb net al een snoepje gehad, van te veel snoepjes krijg ik buikpijn. Is je kindje geschrokken dan kun je ook even achterhalen wat er gebeurd is. Is je kind gevallen en heeft het bedacht dat er waarschijnlijk nu toch echt iets stuk is in zijn knie en jij zegt alleen maar: “Stel je niet zo aan” dan had hij reden om boos te worden. Had jij je kind maar serieus moeten nemen want die knie, nou ooit gaat ie echt stuk…

Door kinderen bewust te maken dat ze die gevoelens kunnen benoemen en ook de gedachten in hun hoofd kunnen veranderen geef je ze een wapen in handen waarmee ze zelf hun gevoel een beetje kunnen sturen. Op die manier krijgen ze meer grip op hun gevoel en zullen ze minder snel boos worden.

In de klas

De grootste herrieschoppers zijn vaak de kinderen die het minst hun gevoel kunnen duiden. Door de behoeften van deze kinderen te achterhalen en ze serieus te nemen kun je meer bereiken dan straffen. Veel hoogbegaafde kinderen op school zitten vast door hun andere manier van denken en leren. Vaak zijn ze de hele dag door gefrustreerd doordat ze zich én vervelen maar ook tegen problemen aanlopen doordat zij de lesstof niet aangeboden krijgen op de manier die past bij hun leerstijl. Hun gevoel is dus altijd al een beetje prikkelbaar en er hoeft maar iets kleins te gebeuren en de emmer stroomt over. Dat gedrag wordt opgepikt door de leerkracht en afgestraft, vervolgens speelt het grote rechtvaardigheidsgevoel van deze kinderen op en je bent nog verder van huis.

Juist deze kinderen verdienen het om extra aandacht te krijgen voor hun gevoel en voor wie ze zijn. Hun talenten komen niet goed uit de verf en dat uit zich in gedrag dat er helemaal niet hoeft te zijn. Ook hier is het achterhalen en benoemen van de behoefte de oplossing om weer in gesprek te komen en het gedrag om te buigen naar iets positiefs. Maar alleen als  volwassene gelooft in deze kinderen, ze ziet staan en naar hun behoeften kijkt en niet door ze te vertellen wat ze moeten doen. Ga met ze in gesprek en buig de negatieve gedachten om naar positieve. Dan volgt het gedrag vanzelf.

Ben ik of mijn kind een beelddenker?

Heb jij als ouder het idee dat jij of je kind een beelddenker is en dat daar de problemen vandaan komen bekijk dan hieronder de boektrailer of het boek?

Beelddenkers, als kwartjes vallen…
BEELDDENKERS, als kwartjes vallen…
Bijdrage: Natasja Esmeijer
Natasja helpt beelddenkende kinderen in het basisonderwijs, het voortgezet onderwijs en thuiszitters met het leren op hùn manier.
Vorig artikel10 simpele en natuurlijke tips om je huid gezond te behouden!
Volgend artikelMondhygiënisten staan ouders bij in de strijd tegen gaatjes in Week van de Mondhygiënist