Antioxidanten bestrijden vrije radicalen, houden de gezondheid van de huid in stand, vertragen veroudering en voorkomen ziekten. Per definitie zijn antioxidanten stoffen die de oxidatie van een oxideerbaar substraat kunnen vertragen of remmen. De rol van antioxidanten is om de gezonde cellen van het lichaam te beschermen tegen de oxiderende werking van vrije radicalen.

Vrije radicalen  zijn moleculen die, omdat ze geen even aantal elektronen hebben in de laatste elektronenlaag, zeer onstabiel zijn. Ze proberen altijd om stabiliteit te bereiken door chemische reacties van elektronenoverdracht (oxy-reductie) op te sluiten in naburige cellen. Hoewel ze essentieel zijn voor de gezondheid, oxideren gezonde radicalen, zoals eiwitten, lipiden en DNA, in overmaat, de antioxidanten van het lichaam om de gezonde cellen te beschermen tegen de oxiderende werking van vrije radicalen.

Ons lichaam moet voortdurend worden ontgift door vrije radicalen. Dit gebeurt op natuurlijke wijze door het lichaam, zolang het voldoende toegang heeft tot antioxidant voedsel, zoals vitamine C, E, betacaroteen mineraal en selenium. Een rijk voedingspatroon is de beste optie om te beschermen tegen vrije radicalen, waardoor het risico op verschillende ziekten wordt verminderd en vroegtijdige veroudering wordt voorkomen.

Het bestaat uit een set enzymen (superoxide dismutase, catalase en glutathione) die op natuurlijke wijze door het lichaam worden aangemaakt. De efficiëntie van dit productiesysteem neigt echter in de loop van de jaren af te nemen. Daarom is het belangrijk om de kwaliteit van het tweede afweersysteem, het niet-enzymatische, te behouden door voedingsmiddelen te eten die rijk zijn aan antioxidanten.

Niet-enzymatisch systeem (exogeen)

Bestaat uit groepen stoffen zoals vitaminen, plantaardige stoffen en mineralen die via het dieet kunnen worden ingenomen. Antioxidanten werken op twee manieren onder vrije radicalen: het remmen van hun vorming en het herstellen van de laesies die al zijn veroorzaakt. De eerste heeft te maken met de remming van kettingreacties waarbij de vorming ervan betrokken is; en de tweede, in het verwijderen van beschadigde cellen, gevolgd door reconstitutie van de celmembranen.

De belangrijkste antioxidanten van het niet-enzymatische systeem zijn:

Vitamine A (retinol)

Het is aanwezig in voedingsmiddelen van dierlijke oorsprong. Degenen die geen producten van dierlijke oorsprong consumeren, moeten groenten consumeren die hoge concentraties betacaroteen en lycopeen bevatten, omdat deze voorlopers zijn van vitamine A in het lichaam.

Vitamine C (ascorbinezuur)

Het is mogelijk om vitamine C in fruit te nemen: meloen, meloen, citrus (kiwi, mango, papaja, ananas, bosbes), aardbei, framboos en cranberry en groenten: broccoli, spruitjes, bloemkool, rode en groene paprika’s, spinazie, aardappelen, zoete aardappelen, pompoen en tomaat.

Betacaroteen en Lycopeen

Het zijn carotenoïden, natuurlijke kleurstoffen die voorkomen in fruit en groenten. Ze fungeren als antioxidanten, omdat ze de zuurstof kapen, waardoor de beschikbaarheid van vrije radicalen voor het uitvoeren van oxidatieve reacties wordt verminderd.  Ze worden gevonden in roodachtig, oranje en geelachtig voedsel, zoals wortels, tomaten, sinaasappel, perzik, pompoen; en donkergroene groenten zoals broccoli, erwten en spinazie.

Resveratrol

Is een niet-flavonoïde fenol dat voornamelijk in de schil van druiven voorkomt. Resveratrol krijgt waarschijnlijk antikanker, ontstekingsremmende en fluïdiserende acties van het bloed. Dit laatste kan belangrijk zijn voor de preventie van trombose. Bovendien kan deze antioxidant de bloedvaten beschermen en het LDL-cholesterolniveau verlagen.

Curcumine

Het is een pigment dat van nature voorkomt in de wortels van kurkuma. Veel gebruikt als smaakmaker in de Indiase keuken, kurkuma bestrijd  vrije radicalen en remt de beschadiging van meervoudig onverzadigde vetzuren in celmembranen. Kurkuma, saffraan en curry zijn bronnen van curcumine.

Vitamine E (tocoferolen)

Is een set van tocoferolen, waarvan de belangrijkste is als een antioxidant, alfa-tocoferol. Vitamine E is vetoplosbaar en werkt daarom om celmembranen (gevormd door lipiden) te beschermen tegen de werking van vrije radicalen. Het beschermt ook low-density lipoproteins (LDL) die cholesterol transporteren. Het kan worden gevonden in plantaardige oliën en derivaten, groene bladeren, olieachtige (noten, hazelnoten, amandelen, noten) en zaden, volle granen en bladgroenten: spinazie, waterkers, rucola, onder anderen.

Flavonoïden

Flavonoïden zijn verbindingen van natuurlijke oorsprong van de groep secundaire metabolieten, overvloedig aanwezig in het plantenrijk. Ze worden verkregen door voedsel zoals fruit, groenten  en ook in kruidenthee, wijn en honing. Flavonoïden helpen bij de opname van vitamine C, kunnen ontstekingsremmende, antiallergische, antihemarragische werking hebben; maar echt, de belangrijkste actie is die van antioxidant.

Co-enzym Q10

Co-enzym is een zeer belangrijke antioxidant. Het is een stof die van nature door het lichaam wordt aangemaakt, maar ook kan worden verkregen via voedingsmiddelen zoals sardines, plantaardige oliën, pinda’s, enz.

Vorig artikelTips om het effect van stress op PMS te verminderen
Volgend artikelKarin Bloemen zet zich in voor Dag van de Levensvragen