Wat gebeurt er in je ogen?
Presbyopie – ook wel ouderdomsverziendheid genoemd – is een natuurlijk proces waarbij het oog geleidelijk zijn vermogen verliest om scherp te stellen op dichtbijgelegen objecten. Het treedt meestal op vanaf de leeftijd van 40 à 45 jaar en is een gevolg van het verouderen van de ooglens.
De ooglens is normaal flexibel: ze verandert van vorm wanneer je van ver naar dichtbij kijkt. Met de jaren verliest die lens haar elasticiteit, waardoor het moeilijker wordt om te focussen op korte afstand. Dat maakt lezen, smartphonegebruik of naaiwerk bijvoorbeeld lastiger zonder bril.
De symptomen van presbyopie
De veranderingen komen meestal geleidelijk. Typische signalen zijn:
- Je moet tekst verder van je af houden om scherp te zien.
- Kleine letters lijken wazig, vooral bij slecht licht.
- Je krijgt vermoeide ogen of hoofdpijn na lezen of computerwerk.
- Het wisselen tussen ver en dichtbij kijken gaat trager.
Hoe wordt presbyopie vastgesteld?
Een opticien of oogarts kan presbyopie eenvoudig vaststellen met een oogmeting. Hierbij wordt gekeken naar de sterkte die nodig is om dichtbij goed te kunnen zien, en of er eventueel andere refractieafwijkingen (zoals bijziendheid of astigmatisme) meespelen.
Behandeling en correctie
Hoewel presbyopie niet te genezen is, bestaan er verschillende oplossingen die het zicht weer comfortabel maken:
1. Leesbril
De eenvoudigste oplossing: een bril met plusglazen die het dichtbij zien vergemakkelijken. Vaak alleen nodig voor lezen of andere nabije activiteiten.
2. Multifocale bril
Een bril met verschillende sterktes in één glas – bovenaan voor veraf, onderaan voor dichtbij. Ideaal voor wie niet voortdurend wil wisselen van bril.
3. Multifocale of varifocale contactlenzen
Voor wie liever geen bril draagt, zijn er lenzen die verschillende sterktes combineren. Ze vragen wat aanpassingstijd, maar bieden veel vrijheid.
4. Chirurgische correctie
Bij sommige mensen kan lensvervanging of laserbehandeling helpen, waarbij een kunstlens met meerdere brandpunten wordt geplaatst. Dit wordt meestal pas overwogen als de nood groot is of er bijkomende oogaandoeningen aanwezig zijn.
Wat kun je zelf doen?
Hoewel presbyopie niet te voorkomen is, kun je wel zorg dragen voor de gezondheid van je ogen:
- Zorg voor voldoende licht bij lezen of werken.
- Vermijd langdurig turen op schermen; neem regelmatig pauzes (de 20-20-20-regel: elke 20 minuten, 20 seconden in de verte kijken).
- Eet voeding rijk aan vitamine A, luteïne en omega 3, die de ooggezondheid ondersteunen.
- Laat je ogen regelmatig controleren, ook om andere ouderdomsgerelateerde oogproblemen tijdig op te sporen.
Een natuurlijke fase
Presbyopie hoort bij het ouder worden, net als grijs haar of rimpels. Het betekent niet dat je ogen ‘versleten’ zijn – enkel dat ze zich aanpassen aan een nieuwe levensfase. Met de juiste correctie kun je moeiteloos blijven lezen, werken en genieten van visuele details.
Reflectie
Wanneer heb jij je ogen voor het laatst laten meten? Een eenvoudige controle kan veel visueel ongemak voorkomen – en je dagelijks comfort vergroten.
