Het mannelijk orgasme is een ingenieus samenspel van lichamelijke en psychologische processen. Dit proces verloopt in vier opeenvolgende fasen:
- Opwindingsfase: In deze fase stijgen de hartslag en de bloeddruk. De penis wordt stijf doordat bloed zich ophoopt in het zwellichaam, wat leidt tot een erectie.
- Plateaufase: De lichamelijke opwinding neemt verder toe. Hartslag en bloeddruk blijven hoog en er kan voorvocht vrijkomen, dat een rol speelt bij de bevochtiging en voorbereiding op de ejaculatie.
- Orgasmefase: Deze fase bestaat uit twee delen: emissie en ejaculatie. Tijdens de emissie wordt sperma richting de prostaat en urinebuis vervoerd. Bij de ejaculatie trekken spieren zich krachtig samen, waardoor het sperma uit de penis wordt uitgestoten. Dit gaat vaak gepaard met een intens gevoel van genot.
- Herstelfase (resolutie): Na de ejaculatie keert het lichaam terug naar een rusttoestand. De erectie verdwijnt en er treedt een refractaire periode op, waarin het lichaam tijdelijk niet in staat is opnieuw tot ejaculatie te komen.
Vroegtijdige zaadlozing: wanneer ejaculatie een uitdaging wordt
In de meeste gevallen hebben mannen enige controle over het moment van ejaculatie. Als die controle echter ontbreekt en dit leidt tot frustratie bij henzelf of hun partner, kan er sprake zijn van vroegtijdige zaadlozing (PE – Prematurejaculation).
PE wordt doorgaans gedefinieerd als een zaadlozing die plaatsvindt binnen één tot drie minuten na penetratie. Het kan zich voordoen vanaf de eerste seksuele ervaringen, maar ook pas later in het leven ontstaan, zelfs na een periode van normale seksuele functie.
Oorzaken van vroegtijdige zaadlozing
De exacte oorzaken van PE zijn nog niet volledig duidelijk. Wel wijst onderzoek op een combinatie van biologische, chemische en psychologische factoren.
Een belangrijke rol wordt toegeschreven aan serotonine, een neurotransmitter die betrokken is bij stemming, slaap, emoties en seksueel verlangen. Verhoogde serotonine spiegels in het brein kunnen bijdragen aan een langere tijd tot ejaculatie. Lagere spiegels daarentegen kunnen juist tot een versnelde zaadlozing leiden.
Psychologische factoren zoals stress, angst, depressie, laag zelfbeeld, seksuele remmingen of relatieproblemen kunnen het serotoniniveau beïnvloeden. Hierdoor kunnen ze bijdragen aan PE, maar omgekeerd kan PE ook deze problemen veroorzaken of versterken.
Medische en therapeutische benaderingen
Er zijn momenteel geen specifieke geneesmiddelen die officieel zijn goedgekeurd voor de behandeling van PE. Toch kunnen bepaalde antidepressiva, in combinatie met psychotherapie, effectief zijn. Ze kunnen bijvoorbeeld angstgevoelens verminderen die bijdragen aan een overhaaste ejaculatie.
Daarnaast is er ook aandacht voor de fysieke gevoeligheid van de penis. De eikel bevat een hoge concentratie zenuwuiteinden en is hierdoor bijzonder gevoelig. Bij veel mannen met PE is deze gevoeligheid verhoogd, wat kan leiden tot snellere opwinding en vroege ejaculatie.
Praktische technieken voor meer controle
Voor mannen die hun ejaculatie beter willen beheersen, zijn er diverse technieken en oefeningen beschikbaar:
De stop-start techniek
Bij deze methode wordt de stimulatie van de penis gestopt zodra de man het gevoel heeft bijna klaar te komen. Wanneer de opwinding voldoende is afgenomen, wordt opnieuw begonnen. Herhaling van deze techniek kan helpen bij het ontwikkelen van meer controle en zelfvertrouwen.
De squeeze-techniek
Hierbij wordt vlak voor het moment van ejaculatie druk uitgeoefend op de eikel, meestal door deze kort maar stevig samen te knijpen. Dit onderdrukt de aandrang om te ejaculeren. Na afname van het gevoel kan de seksuele stimulatie hervat worden.
Bekkenbodemoefeningen (Kegel-oefeningen)
Deze oefeningen richten zich op het versterken van de bekkenbodemspieren, met name de pubococcygeus spier (PC-spier). Deze spier speelt een centrale rol bij het beheersen van de ejaculatie. Regelmatige training kan leiden tot meer spiercontrole en een vertraagde zaadlozing.
Verminderen van gevoeligheid
Bij overgevoeligheid van de penis kunnen plaatselijke verdovende middelen uitkomst bieden. Crèmes of sprays die lidocaïne of prilocaïne bevatten, worden 20 tot 30 minuten voor de gemeenschap op de eikel aangebracht.
Belangrijke aandachtspunten hierbij zijn:
- De crème of spray tijdig afspoelen (5 tot 10 minuten voor de seks) om gevoelloosheid bij de partner te voorkomen.
- De aanwijzingen op de verpakking strikt volgen om erectieverlies of bijwerkingen te vermijden.
Gebruik van condooms
Condooms kunnen niet alleen bijdragen aan verminderde gevoeligheid, maar bieden ook bescherming tegen soa’s en ongewenste zwangerschap. Sommige condooms zijn speciaal ontworpen met een licht verdovende gel aan de binnenzijde voor extra controle.
Tot slot
Vroegtijdige zaadlozing kan een uitdagend onderwerp zijn, maar is goed behandelbaar. Door inzicht in de onderliggende oorzaken, bewuste technieken en indien nodig professionele begeleiding, kunnen veel mannen leren hun seksuele prestaties en zelfvertrouwen te verbeteren.
