De rol van de Skene-klieren – ook wel de ‘vrouwelijke prostaat’

Het is een onderwerp dat vaak gefluisterd wordt, maar zelden uitgelegd: het vocht dat sommige vrouwen ervaren tijdens een orgasme. Waar komt het vandaan? Wat zit erin? En waarom lijkt het bij sommige vrouwen wel, en bij anderen niet te gebeuren? Moderne anatomie en fysiologie geven steeds meer inzicht in deze unieke functie van het vrouwelijk lichaam – en die begint bij twee kleine, maar opmerkelijke klieren: de Skene-klieren, ook wel bekend als de vrouwelijke prostaat.

Een gemeenschappelijke oorsprong: man en vrouw in ontwikkeling

In de allereerste weken van de embryonale ontwikkeling zien mannelijke en vrouwelijke embryo’s er vrijwel hetzelfde uit. Beide bevatten een stukje weefsel dat de potentie heeft om zich te ontwikkelen tot óf de testes (bij aanwezigheid van een Y-chromosoom), óf de eierstokken (bij afwezigheid daarvan).

Uit datzelfde oorspronkelijke weefsel ontstaan ook de klieren rond de urinebuis. Bij mannen vormen ze zich tot de prostaat, bij vrouwen tot de Skene-klieren. Hoewel ze in grootte, vorm en functie verschillen, delen ze dus een gemeenschappelijke oorsprong – en verrassend veel overeenkomsten.

Wat en waar zijn de Skene-klieren?

De Skene-klieren zijn twee kleine klieren, elk ongeveer zo groot als een erwt, die zich aan weerszijden van de urethra (plasbuis) bevinden. Ze liggen net binnen de vaginale opening, op ongeveer vijf en zeven uur rondom het plasgaatje.

Hun structuur lijkt sterk op die van de mannelijke prostaat: kleine klierbuisjes (acini) produceren een licht melkachtig vocht, dat via een kanaaltje in de urinebuis uitmondt. Ondanks hun bescheiden formaat spelen deze klieren een rol in zowel de urinaire gezondheid als de seksuele functie.

De functie: bescherming en plezier

Over de exacte functie van de Skene-klieren bestaat nog altijd discussie, maar wetenschappers vermoeden dat ze meerdere doelen dienen.
Ten eerste kunnen ze een beschermende rol hebben. Door het afscheiden van vocht rond de urethra wordt het slijmvlies gehydrateerd en enigszins ‘doorgespoeld’, wat helpt om bacteriën weg te spoelen en zo urineweginfecties te voorkomen.

Daarnaast blijken de klieren gevoelig te reageren op seksuele prikkeling. Tijdens opwinding vullen de weefsels rondom de klieren en de clitoris zich met bloed, waardoor ze opzwellen. Dit vergroot de gevoeligheid van het gebied en stimuleert de afscheiding van vocht – een proces dat bijdraagt aan natuurlijke lubricatie en daarmee aan comfort en genot tijdens seksuele activiteit.

Wat gebeurt er tijdens een orgasme?

Bij sommige vrouwen wordt tijdens het orgasme een merkbare hoeveelheid vocht uit de urinebuis uitgestoten – soms enkele druppels, soms een kleine straal. Dit fenomeen staat bekend als vrouwelijke ejaculatie.

Het volume varieert van vrouw tot vrouw, maar gemiddeld gaat het om 3 tot 5 milliliter (ongeveer een theelepel). Het vocht is vaak helder tot licht melkachtig van kleur en ruikt niet zoals urine. Vrouwen beschrijven het soms als “waterig maar zoetig” van smaak en geur.

De bron van dit vocht is lange tijd onderwerp van debat geweest. Sommige onderzoekers menen dat het voornamelijk afkomstig is van de blaas, anderen wijzen juist naar de Skene-klieren. De waarheid lijkt in het midden te liggen: bij veel vrouwen is het een mengsel van vloeistof uit de Skene-klieren en verdunde urine, afhankelijk van individuele anatomie en stimulatie.

Wat zit er in het vocht?

Laboratoriumonderzoek toont aan dat het uitgezette vocht bij vrouwelijke ejaculatie vergelijkbare stoffen bevat als mannelijke prostaatvloeistof. Zo werden onder andere de volgende componenten gevonden:

  • Water – vormt het grootste deel van de vloeistof.
  • Elektrolyten – zoals natrium, kalium en chloride, die zorgen voor de juiste balans en elektrische geleiding.
  • Prostaat-specifiek antigeen (PSA) – een enzym dat ook in het zaadvocht van mannen voorkomt en een belangrijke aanwijzing is voor de overeenkomst tussen de mannelijke prostaat en de vrouwelijke Skene-klieren.
  • Prostatisch zuur fosfatase (PAP) – eveneens aanwezig in het mannelijke ejaculaat.
  • Glucose en fructose – eenvoudige suikers die mogelijk energie leveren aan de cellen van het slijmvlies.
  • Immunoglobulinen – afweerstoffen die bijdragen aan de bescherming tegen infecties.
  • Mucus (slijm) – dat zorgt voor de gladde, zachte textuur van het vocht.

Hoewel het dus deels dezelfde kenmerken heeft als prostaatvloeistof, vervult het bij vrouwen geen voortplantingsfunctie. De aanwezigheid van PSA en andere enzymen wijst er echter wél op dat de Skene-klieren functioneel verwant zijn aan de prostaat.

Variatie is de norm

Niet alle vrouwen ervaren ejaculatie tijdens een orgasme, en dat is volkomen normaal. Sommige vrouwen merken enkel een lichte vochtige sensatie, terwijl anderen een duidelijke uitstoot van vloeistof zien. Dit heeft te maken met individuele anatomie, hormonale balans, mate van opwinding en type stimulatie.

Belangrijk om te benadrukken: het al dan niet ejaculeren zegt niets over de intensiteit van het orgasme of over de seksuele gezondheid. Het is simpelweg een natuurlijke variatie van het vrouwelijk lichaam – een uiting van hoe complex en prachtig divers onze fysiologie is.

Waarom weten we hier zo weinig over?

Eeuwenlang werd vrouwelijke seksualiteit grotendeels genegeerd in medisch onderzoek. Pas de laatste decennia is er serieuze aandacht voor fenomenen als vrouwelijke ejaculatie en de rol van de Skene-klieren. Door culturele taboes, beperkte wetenschappelijke interesse en de focus op mannelijke anatomie bleef dit onderwerp onderbelicht.

Gelukkig verandert dat langzaam. Nieuwe beeldvormingstechnieken, zoals MRI, maken het mogelijk om de activiteit van de Skene-klieren tijdens seksuele opwinding te observeren. Daardoor groeit onze kennis – en daarmee ook het begrip van vrouwelijke seksuele gezondheid.

Een uitnodiging tot zelfkennis

Het herkennen en begrijpen van de eigen anatomie kan bijdragen aan meer lichaamsbewustzijn, comfort en plezier. Of je nu wel of geen ejaculatie ervaart, het besef dat jouw lichaam hiertoe in staat is, benadrukt hoe verfijnd de vrouwelijke fysiologie in elkaar zit.

Zoals seksuologen vaak zeggen: “Er is geen juiste manier om opwinding of orgasme te beleven – alleen jouw manier.” En die is precies goed zoals hij is.

Conclusie

De Skene-klieren, klein maar krachtig, zijn een intrigerend onderdeel van de vrouwelijke anatomie. Hun functies variëren van bescherming tegen infecties tot het bevorderen van seksuele sensaties. Of ze nu wel of niet betrokken zijn bij vrouwelijke ejaculatie: ze herinneren ons eraan dat het vrouwelijk lichaam vol subtiele, ingenieuze processen zit die nog altijd niet volledig zijn ontrafeld.

Meer openheid, onderzoek en educatie kunnen helpen om deze kennis te verspreiden – zodat vrouwelijke seksualiteit niet langer in mysterie gehuld blijft, maar gevierd wordt als een natuurlijk en gezond onderdeel van het mens-zijn.

Seksualiteit artikelen kopen?
Wilt u extra kunnen genieten tijdens de seks? Koop dan online én discreet de populairste seksproducten bij De Online Drogist.