PFAS – een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen zoals perfluoroalkyl- en polyfluoroalkylstoffen – worden vaak gelinkt aan milieuschade en gezondheidsrisico’s. Ondanks groeiende bezorgdheid worden deze stoffen nog steeds gebruikt in talloze consumentenproducten, waaronder cosmetica. Maar hoe weet je of jouw make-up of huidverzorging PFAS bevat? In dit artikel lees je hoe je PFAS in cosmetica kunt herkennen, waarom je er alert op moet zijn en wat je kunt doen om blootstelling te vermijden.
Wat zijn PFAS en waarom zitten ze in cosmetica?
PFAS zijn synthetische stoffen die water-, vet- en vuilafstotende eigenschappen hebben. In cosmetica worden ze bijvoorbeeld gebruikt om make-up langhoudend te maken, waterproof eigenschappen te geven of een gladde, egale afwerking te creëren.
Veelgebruikte toepassingen van PFAS in cosmetica:
- Waterproof mascara en eyeliner
- Langhoudende foundations en lipsticks
- Primers en poeders met ‘blur-effect’
- Nail coatings en haarproducten
Hoewel deze toepassingen aantrekkelijk klinken, gaat het gebruik van PFAS gepaard met zorgwekkende nadelen.
Waarom zijn PFAS in cosmetica problematisch?
PFAS staan bekend als ‘forever chemicals’ omdat ze nauwelijks afbreekbaar zijn in het milieu én in het menselijk lichaam. Studies koppelen PFAS aan gezondheidsrisico’s zoals:
- Hormonale verstoringen
- Verhoogd risico op bepaalde vormen van kanker
- Verstoorde immuunrespons
- Effecten op voortplanting en ontwikkeling
- Lever- en schildklierproblemen
Bovendien stapelen PFAS zich op in het lichaam en in ecosystemen, waardoor zelfs lage blootstellingsniveaus op termijn schadelijk kunnen zijn.
Zo herken je PFAS op een ingrediëntenlijst
PFAS staan zelden als ‘PFAS’ vermeld op cosmetische tabellen. Fabrikanten gebruiken chemische namen die vaak eindigen op “-fluor”, “-fluoro” of bevatten woorden als “perfluoro”.
Let op de volgende termen:
- PTFE (Polytetrafluoroethylene) – bekend van teflon
- Perfluorooctanoic acid (PFOA)
- Perfluoro Decalin
- Perfluorohexane
- Perfluorononyl dimethicone
- C6-16 Perfluoroalkylethyl Phosphate
Als je één van deze ingrediënten op een verpakking ziet, bevat het product waarschijnlijk PFAS.
Tip: Gebruik een ingredienten checker
Er zijn verschillende apps en websites die je helpen ingrediënten te scannen, zoals:
- Think Dirty
- CodeCheck
- EWG Skin Deep: Deze tools geven aan of een product risicovolle stoffen bevat, waaronder PFAS.
Hoe kun je PFAS vermijden in cosmetica?
Hoewel PFAS wijdverspreid zijn, kun je ze vermijden met een paar slimme keuzes:
1. Kies voor gecertificeerde natuurlijke of biologische cosmetica
Producten met keurmerken zoals:
- BDIH
- NaTrue
- ECOCERT
- COSMOS bevatten meestal geen synthetische PFAS.
2. Zoek naar transparante merken
Kies merken die volledige ingrediëntenlijsten bieden en zich actief uitspreken tegen het gebruik van PFAS. Merken zoals Dr. Hauschka, Weleda, en Madara zijn voorbeelden van merken die bewust kiezen voor veilige ingrediënten.
3. Let op marketing claims
Woorden als ‘waterproof’, ‘long-lasting’, ‘matifying’ en ‘oil-control’ kunnen wijzen op PFAS-gebruik. Controleer in deze gevallen altijd de ingrediëntenlijst.
4. Stel vragen aan de fabrikant
Wees kritisch. Als een merk geen duidelijkheid geeft over het gebruik van PFAS, wees dan terughoudend met het product.
Wordt PFAS verboden in cosmetica?
In Europa ligt PFAS onder een vergrootglas. De Europese Commissie werkt aan een mogelijk verbod op het gebruik van PFAS in consumentenproducten, inclusief cosmetica. Tot het zover is, ligt de verantwoordelijkheid bij producent én consument.
De Verenigde Staten hebben ook stappen ondernomen: in sommige staten zijn PFAS in cosmetica al verboden of beperkt.
Wat kun je als consument doen?
Bewustwording en gedragsverandering maken het verschil:
- Lees etiketten en wees kritisch.
- Kies voor merken die PFAS-vrij zijn.
- Deel je kennis met anderen en steun campagnes voor strengere regelgeving.
Invloed uitoefenen:
- Onderteken petities tegen PFAS in consumentenproducten.
- Koop bewust en geef feedback aan merken.
- Steun duurzame innovaties in de cosmetica-industrie.
Conclusie
PFAS in cosmetica vormen een onzichtbaar maar reëel gezondheidsrisico. Door bewust ingrediëntenlijsten te lezen, veilige merken te kiezen en kennis te delen, kun je jouw blootstelling beperken. Elke bewuste keuze draagt bij aan een veiligere toekomst voor jou en het milieu.
